آب انبار ناره؛ بنایی ماندگار در بافت ابیانه - اخبار ورزشی

ابیانه؛ موزه ای به وسعت یک روستا

پیش از آنکه به آب انبار ناره بپردازیم، باید درک کنیم که ابیانه کجاست. ابیانه روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نطنز است که در دامنه کوه کرکس جای گرفته. این روستا به علت سبک معماری بومی بناهای تاریخی متنوع و حفظ سنت های اصیل در لیست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اهمیت آب در معماری ابیانه

در منطقه ای که با محدودیت منابع آبی روبرو است مدیریت آب یک هنر محسوب می شود. از پایاب ها و قنات ها گرفته تا آب انبارها، همه نشان دهنده هوش سرشار ایرانیان در تقابل با طبیعت سخت هستند.

آب انبار چیست؟

آب انبار از مخازن آب زیرزمینی است که به منظور تأمین احتیاج مردم به آب شرب و ذخیره کردن آب در بیشتر منطقه ها ایران ساخته می شود. آب انبارها معمولاً از سه قسمت تشکیل شده اند: سردر، پاشیر و مخزن آب.

سردر ورودی آب انبار است که به حفره یا فضای شیب داری منتهی می شود. پاشیر محل انتهای شیب آب انبار است که با پله های متعدد به آن دسترسی می یابند. مخزن آب بخش اصلی آب انبار است که معمولاً در زمین سفت تعبیه می شود تا از ریزش دیواره های آب انبار جلوگیری شود.

آب انبارهای ابیانه

در گذشته مردم منطقه ها کویری از آب انبار برای ذخیره آب و تأمین احتیاج خود استفاده می کردند. ابیانه نیز از این امر مستثنا نبود و در حال حاضر چهار آب انبار در این روستا وجود دارد که قابل استفاده نیستند.

آب انبار میان ده در محله میان ده واقع شده است و قدمت آن به 100 سال می رسد. آب انبار پالیزه در محله یوسمون، آب انبار پُرزله در محله بالا ده در و پَ باغچه یا پَس باغچه در محله یسمون از دیگر آثار تاریخی ابیانه هستند.

آب انبار ناره ابیانه؛ شاهکار مهندسی در دل روستای سرخ ایران

آب انبار ناره ابیانه یکی از چندین اثر تاریخی مهم است که در روستای تاریخی ابیانه واقع در استان اصفهان واقع شده است. مردم بومی این منطقه به زبان محلی این اثر تاریخی را او اُنبار ناره می نامند.

گفته می شود که این آب انبار به وسیله یکی از زنان این روستا بنا شده است. ساختار آب انبار ناره ابیانه به این شکل است که برای استفاده از آن باید بعد از پایین رفتن از پله های اصلی چندین پله را بالا بروید و آب را برمی داشتید و مجدداً پله ها را پایین می آمدید.

تاریخچه و قدمت آب انبار ناره

آب انبار تاریخی ناره (که در گویش محلی به آن نُره نیز گفته می شود) یکی از قدیمی ترین آب انبارهای روستا است. پی ریزی اولیه این بنا به دوران پیش از صفویه بازمی شود، اما بازسازی های اساسی و فرم فعلی آن عمدتاً یادگار دوره صفویه و قاجار است. واژه ناره در زبان محلی با مفهوم جریان آب و محل تجمع آب در ارتباط است.

معماری و ساختار مهندسی

آنچه آب انبار ناره را برای گردشگران و پژوهشگران مجذوب نماینده می نماید جزئیات معماری آن است. مصالح به کار رفته در ساخت این بنا شامل سنگ، آجر و ساروج می شود. بعلاوه تزیینات آب انبار شامل کاشی کاری و آجرکاری است که زیبایی آن را دوچندان نموده است. این بنا از بخش های اصلی زیر تشکیل شده است:

• مخزن (خزینه)

مخزن ناره در دل زمین کنده شده تا دمای آب را در گرم ترین روزهای تابستان، خنک و گوارا نگاه دارد. دیواره های مخزن با ملات ساروج (ترکیبی از آهک، خاکستر، ماسه و لوئی) پوشانده شده تا کاملاً ضدآب باشد.

• گنبد و تهویه

سقف آب انبار به صورت گنبدی ساخته شده است. این فرم نه تنها استحکام بنا را در برابر فشار خاک افزایش می دهد، بلکه با ایجاد جریان هوای چرخشی، مانع از گندیدن آب می شود.

• سردر و راه پله

برای دسترسی به شیر آب، باید از 80 پله پایین رفت. فضای تاریک و خنک پاشیر حسی از آرامش و احترام به عنصر آب را به بازدیدنماینده القا می نماید.

نقش آب انبار در فرهنگ ابیانه

در گذشته آب انبار ناره فقط یک مخزن ذخیره آب نبود، بلکه مرکز تجمع محلی هم بوده و زنان روستا هنگام برداشتن آب اخبار روز را با هم در میان می گذاشتند.

توزیع آب از این منبع بر اساس قواعد دقیق سنتی انجام می شد تا همه اهالی به تساوی از آب پاک بهره مند شوند. علاوه بر این مانند بسیاری از آب انبارهای ایران ناره نیز به عنوان یک بنای وقفی، جایگاه معنوی خاصی نزد مردم داشت.

بازدید از آب انبار کهن ناره

اگر ترغیب شده اید تا از این آب انبار تاریخی در سفر به ابیانه بازدید کنید در ادامه با خبرنگاران همراه باشید تا شما را با نکاتی که خوب است پیش از بازدید در فکر داشته باشید آشنا کنیم.

چطور به ابیانه برویم؟

ابیانه در فاصله حدود 70 کیلومتری جنوب شرق کاشان و 40 کیلومتری شمال غرب نطنز واقع شده است. برای رسیدن به این روستای تاریخی و تماشای آب انبار ناره، مسیرهای زیر پیشنهاد می شود:

از سمت تهران

شما باید وارد آزادراه تهران-قم و سپس قم-کاشان شوید. پس از عبور از کاشان در اتوبان کاشان نطنز به مسیر خود ادامه دهید تا به خروجی ابیانه برسید. از ابتدای جاده فرعی تا خود روستا حدود 20 کیلومتر مسیر کوهستانی و زیبا در پیش دارید. کل زمان سفر از تهران حدود 4 ساعت (320 کیلومتر) است.

از سمت اصفهان

وارد اتوبان اصفهان نطنز شوید. پس از گذشتن از نطنز تابلوی ورودی جاده ابیانه را مشاهده خواهید کرد. فاصله اصفهان تا ابیانه حدود 170 کیلومتر است که نزدیک به 2 ساعت زمان می برد.

بعلاوه گفتنی است که ایستگاه راه آهن کاشان نزدیک ترین ایستگاه به ابیانه است و از آنجا می توانید با تاکسی یا اتوبوس به نطنز و سپس به روستای ابیانه بروید.

دسترسی به آب انبار در روستا

پس از پارک خودرو در ورودی روستا باید با پای پیاده وارد بافت تاریخی شوید. آب انبار ناره در منطقه پاله واقع شده است. پیاده روی در کوچه های سنگ فرش شده با دیوارهای سرخ خود بخشی از لذت سفر شما خواهد بود.

برترین زمان بازدید

ابیانه به علت موقعیت کوهستانی در دامنه کوه کرکس، آب و هوایی معتدل و نسبتاً سرد دارد. در ادامه به آنالیز آب و هوای این منطقه در فصول مختلف می پردازیم:

بهار

فروردین و اردیبهشت ابیانه در زیباترین حالت خود واقع شده است. شکوفه های درختان در کنار دیوارهای سرخ رنگ و جریان آب در جوی های روستا، فضایی رؤیایی ایجاد می نماید. بعلاوه دمای هوا برای بازدید از داخل آب انبار و پایین رفتن از پله های آن بسیار مطبوع است.

پاییز

در مهر و آبان درختان میوه روستا رنگارنگ می شوند و تضاد رنگ زرد و نارنجی برگ ها با خاک سرخ بناها، برترین فرصت برای عکاسی را فراهم می نماید.

تابستان

با وجود گرمای هوا در منطقه ها اطراف ابیانه به علت ارتفاع زیاد، هوایی خنک و دلپذیر دارد و پناهگاه خوبی از گرمای کویر است.

زمستان

اگر به فضای برفی و خلوت علاقه دارید، زمستان های ابیانه بسیار خاص است اما به علت سرمای شدید و لغزنده بودن کوچه ها باید با تجهیزات کامل سفر کنید.

گزینه های اقامتی در ابیانه

برای یک سفر تمام عیار به ابیانه و بازدید از آب انبار دیدنی ناره، انتخاب محل اقامت یکی از مهم ترین بخش های برنامه ریزی است. ابیانه به علت بافت سنتی و خاص خود گزینه های متنوعی از هتل های نوساز تا اقامتگاه های بوم گردی صمیمی را در اختیار شما می گذارد. در ادامه برترین گزینه های اقامتی را برایتان آورده ایم.

1. هتل ویونا ابیانه

اگر در پی راحتی هتل های مدرن اما با ظاهر سنتی هستید، هتل ویونا برترین انتخاب است. این هتل با استفاده از معماری پلکانی و مصالح بومی (خاک سرخ) ساخته شده تا با بافت روستا هماهنگ باشد. هتل دارای رستوران با غذاهای محلی، پارکینگ و تراس هایی با منظره بی نظیر به کوهستان و روستا است. دسترسی آسان به مسیرهای پیاده روی منتهی به آب انبار و قلعه های اطراف از جمله مزیت های این هتل است.

2. هتل ابیانه (قدیمی ترین هتل منطقه)

هتل ابیانه در پایین دست روستا واقع شده و فضایی آرام و دنج دارد. این هتل برای کسانی که دوست دارند کمی از هیاهوی توریستی مرکز روستا دور باشند عالی است. اتاق ها تمیز و مجهز هستند و پرسنل با لباس های محلی ابیانه از شما استقبال می نمایند.

از جمله مزایای این هتل باید به فضای سبز زیبا و نزدیکی به رودخانه و باغات پایین روستا اشاره نمود.

3. اقامتگاه های بوم گردی

برای اینکه روح واقعی ابیانه را درک کنید پیشنهاد خبرنگاران اقامت در خانه های قدیمی بازسازی شده است.

به عنوان مثال اقامتگاه بوم گردی هارپاک در نزدیکی آتشکده معروف هارپاک و در قلب بافت تاریخی واقع شده است. اقامت در این مکان یعنی بیدار شدن با نمای دیوارهای سرخ و لمس زندگی واقعی اهالی و تجربه ای منحصر به فرد از لمس فرهنگ بومی برایتان به ارمغان خواهد آورد.

4. اقامت در شهرهای نزدیک (کاشان و نطنز)

اگر قصد دارید ابیانه را در یک سفر یک روزه ببینید، می توانید در شهرهای اطراف اقامت کنید. کاشان با فاصله حدود یک ساعت دارای هتل های سنتی بسیار مجللی (مانند هتل سرای عامری ها یا خانه منوچهری) است.

بعلاوه شهر نطنز در فاصله 40 کیلومتری گزینه هایی مثل هتل قصر امیریه را دارد که برای مسافران مسیر اصفهان مناسب است.

ابیانه در روزهای آخر هفته و تعطیلات رسمی بسیار شلوغ می شود پس حتماً از دو هفته قبل نسبت به رزرو اقدام کنید. توجه داشته باشید که ورود خودرو به داخل کوچه های باریک روستا ممنوع است. هتل های ویونا و ابیانه پارکینگ اختصاصی دارند، اما برای بوم گردی ها باید خودرو را در پارکینگ های عمومی ورودی روستا بگذارید.

علاوه بر این در زمستان حتماً مطمئن شوید که اقامتگاه سیستم گرمایشی قدرتمندی دارد، زیرا شب های ابیانه بسیار سرد است. اگر می خواهید صبح زود و قبل از رسیدن اتوبوس های گردشگری در سکوت مطلق کنار آب انبار عکس بگیرید، حتماً یک شب را در خود روستا (به ویژه بوم گردی ها) بمانید.

نکات مهم برای گردشگران

• مردم ابیانه به آداب و رسوم خود پایبندند. هنگام عکاسی از اهالی حتماً اجازه بگیرید.
• به علت شیب دار بودن کوچه ها و پله های آب انبار حتماً کفش پیاده روی راحت بپوشید.
• از نوشتن یادگاری یا رها کردن زباله در محوطه آب انبار خودداری کنید.
• در بازدید از ابیانه، اجازه ورود خودرو به داخل روستا داده نمی شود. بنابراین، باید خود را برای پیاده روی آماده کنید.
• با توجه به آب و هوای ابیانه لباس مناسب فصل به همراه داشته باشید. در فصول گرم سال، کرم ضدآفتاب، کلاه و عینک آفتابی از ضروریات است.
• برای سفر یک روزه به ابیانه مقداری خوراکی سبک مانند میوه، خشکبار و ساندویچ برای میان وعده در نظر بگیرید. بعلاوه کوله پشتی مناسب داشته باشید تا تمام وسایل ضروری را در آن بگذارید.
• دوربین عکاسی نیز یکی از وسایل لازم است چون ابیانه با معماری منحصربه فرد و طبیعت زیبای خود، سوژه های زیادی برای عکاسی دارد. قبل از عکاسی از مردم محلی با لباس های محلی حتماً از آن ها اجازه بگیرید تا آزاردهنده نباشد.
• بیشتر تورهای یک روزه به ابیانه شامل بازدید از این روستا و یک یا دو جاذبه معروف گردشگری اطراف آن می شود. شما نیز می توانید پس از گردش در روستا از جاهای دیدنی کاشان نظیر باغ فین بازدید کنید. برنامه ریزی درستی برای بازدید از این جاذبه ها می تواند به شما یاری کند تا از سفر خود نهایت استفاده را ببرید.
• در حال حاضر هیچ امکانات رفاهی خاصی در آب انبار وجود ندارد.
• همه روزه از 8 صبح تا 5 عصر می توانید از این آب انبار بازدید کنید.
• هزینه ورودی به این جاذبه رایگان است.
• برای تجربه بهتر، پیشنهاد می کنیم شب را در یکی از اقامتگاه های بوم گردی ابیانه سپری کنید تا سکوت شبانه روستا و تماشای ستارگان بر فراز دیوارهای گلی آن را از دست ندهید.

جاذبه های گردشگری نزدیک

در کنار بازدید از آب انبار ناره می توانید یک گشت نیم روزی یا یک روزه کامل در اطراف آن داشته باشید. اگر دوست دارید با جاذبه های گردشگری نزدیک به این مکان تاریخی بیشتر آشنا شوید در ادامه با ما همراه باشید.

1. چشمه ابیانه

در نزدیکی بافت تاریخی چشمه ای با صفا وجود دارد که منبع اصلی حیات روستا است. قدم زدن در اطراف این چشمه حس تازگی عجیبی به شما می دهد.

2. مسجد جامع ابیانه

این مسجد با شبستان و منبر چوبی منبت کاری شده اش که قدمت آن به دوران سلجوقی می رسد، یکی از ارزشمندترین بناهای مذهبی ایران است.

3. آتشکده هارپاک

قدیمی ترین اثر تاریخی روستا که از دوره ساسانیان بر جای مانده و در مسیر اصلی پیاده روی شما واقع شده است. اگر به بازدید از آثار تاریخی علاقه دارید بازدید از این آتشکده را از دست ندهید.

4. قلعه های دیدنی ابیانه

قلعه های سه گانه ابیانه که بر بالای تپه های اطراف ساخته شده اند، برترین منظره پانوراما از سقف های پلکانی روستا را به شما هدیه می دهند. ابیانه سه قلعه دارد که عبارتند از:

1. پال همونه یا تخت هامان که در جنوب غربی ابیانه واقع شده و متعلق به محله بالا و یوسمون است. این قلعه حدود 200 سال پیش ساخته شده و سند ساخت آن نیز موجود است. در این سند سهم افراد در ساخت قلعه معین شده است.
2. هرده که در شمال شرقی روستا واقع شده است و به محله هرده تعلق دارد.
3. پاله که در شمال غربی روستا واقع شده است و به محله پل تعلق دارد.

این قلعه ها مربوط به دوره های یاغیگری بوده که مردم برای حفظ امنیت خود در مقابل یاغی های محلی ساخته اند و در آن به نوبت کشیک می داده اند.

جمع بندی

در این مقاله از خبرنگاران به معرفی یکی از مهمترین سازه های تاریخی روستای ابیانه یعنی آب انبار ناره متعلق به دوران صفوی پرداختیم. این سازه تنها یک بنای خشتی نیست و نمادی از زیست پایدار و نبوغ گذشتگان ما در قلب کویر به حساب می رود. تماشای تضاد میان رنگ سرخ خاک ابیانه و معماری هوشمندانه این آب انبار تجربه ای است که هر گردشگری باید در دفتر خاطراتش ثبت کند.

سؤالات متداول

آب انبار ناره کجاست؟

این آب انبار در روستای ابیانه در 24 کیلومتری شمال غربی نطنز در استان اصفهان قرار گرفته است. این آب انبار در بافت تاریخی روستا و در نزدیکی مسجد جامع ابیانه واقع شده است.

برترین زمان بازدید از آب انبار ناره چه موقعی است؟

بهار به خصوص فروردین و اردیبهشت و پاییز برترین زمان بازدید از این جاذبه به شمار می روند.

آیا برای بازدید از آب انبار ناره باید هزینه ای پرداخت؟

بازدید از این آب انبار رایگان است.

چه ساعتی می توان از آب انبار ناره بازدید کرد؟

همه روزه از 8 صبح تا 5 عصر می توانید از این آب انبار بازدید کنید.

آب انبار ناره متعلق به چه دوره تاریخی است؟

این بنای تاریخی متعلق به دوره صفوی است.

چه جاذبه های گردشگری در نزدیکی آب انبار ناره وجود دارند؟

از جمله این جاذبه ها می توان به مسجد جامع ابیانه، چشمه ابیانه، قلعه های سه گانه ابیانه و آتشکده هارپاک اشاره نمود.